Başarısızlık, yıpranma, enerji ve güç kaybı veya insanın iç kaynakları üzerinde, karşılanamayan istekler sonucunda, ortaya çıkan bir tükenme durumu olarak tanımlanır.
Duygusal Tükenme (aşırı yüklenilme ve tüketilmiş olma)
“Sabah kalktığımda bir gün daha bu işi kaldıramayacağımı hissediyorum”
“Yaptığım işten yıldığımı hissediyorum”
“Bütün gün insanlarla uğraşmak benim için gerçekten çok yıpratıcı”
Duyarsızlaşma (Karşısındakini birey olarak dikkate almadanduygudan yoksun)
“İşim gereği karşılaştığım bazı kimselere sanki insan değillermiş gibi davrandığımı fark ediyorum.”
“Bu işte çalışmaya başladığımdan beri insanlara karşı sertleştim.”
“İşim gereği karşılaştığım insanlara ne olduğu umurumda değil.”
Düşük Kişisel Başarı Hissi (sorunları başarıyla çözememe ve kendini yetersiz hissetme )
“Yaptığım iş sayesinde insanların yaşamına katkıda bulunamıyorum”
“İşim gereği karşılaştığım insanların sorunlarına uygun olan çözüm yolunu bulamıyorum”
Başarı konusunda beklentileri yüksek olan bireyler, girişimlerini kısıtlayan örgütsel baskılarla karşılaşınca da tükenme ortaya çıkar.
Tükenmişliğin Çevresel Nedenleri
İş ortamı
İş yükü
İş ilişkileri
Rol karmaşası
Rol belirsizliği
Kıdem
Sosyal destek yetersizliği
Meslek tanımının net olmaması
Yönetime ilişkin sorunlar
Ekonomik sorunlar
İşyerinin fiziksel koşulları
Ailesel ve toplumsal nedenler
Tükenmişliğin Kişisel Nedenleri
Medeni durum
Cinsiyet
Çocuk sayısı
Yaş (genç yaştaki profesyoneller)
Kıdem (deneyimsiz olanlar)
Motivasyon düzeyi
Benlik saygısı
Engellenmeye karşı duyarlılık eşiği
İşe aşırı düşkün olma
Kişisel beklenti düzeyi
Ulaşılması güç hedefler belirlemek
Zihinsel yorgunluk
Katı kurallar
İnsanlarla sık sık karşıya gelme
Tükenmişliğin Örgütsel Nedenleri
İşe ilişkin objektif deneyim
İşin belirsizliği
Geribildirimin az olması
Karar vermede rolünün olmaması
Bürokrasiyle uğraşma
İşin yüksek bilgi ve beceri gerektirmesi
Negatif tutum nedeniyle motivasyonun düşmesi
Otokratik bir yönetim tarzı
İşyerinin fiziksel koşulları
Tükenmişliğin Genel Sonuçları
Personel döngüsünde (turnover) artma
Müşterilerden gelen şikayetlerin fazlalığı
Personelin işten uzak kalma süresinin artması
Kurum çalışanlarında duygusal, kişilerarası ve bedensel sorunların artması
Meslektaşlarla ya da diğer disiplinlerle iletişimde ve uyumda belirgin güçlüklerin olması
Yapıcı eleştirilerin, yeniliklerin, üretken ve yaratıcı çabaların yetersizliği
Demokratik ve katılımcı olmayan, hiyerarşik, merkeziyetçi ve bürokratik bir yönetim anlayışı
Objektif değerlendirme araçlarının olmaması, güvensizlik ve çalışanların terfi ve mesleki gelecekleri konusunda belirsizlik yaşamaları.
Tükenmişliğin Psikolojik Sonuçları
Kaygı
Depresyon (ümitsizlik ve anlamsızlık duygusu depresyona neden olur)
Uykusuzluk, uyku bozuklukları
Zihinsel ve motor hareketlerde beceri zayıflığı
Konsantrasyon bozukluğu
Nedeni bilinmeyen huzursuzluk veya tedirginlik duygusu
Tükenmişliğin Fiziksel Sonuçları
Hafif fizik semptomlar(genel ağrı ve sızılar)
Tansiyon,kolesterol
Baş, boyun ve sırt ağrıları
Yoğun veya kronik yorgunluk
Ülserler, mide bağırsak bozuklukları
Kalp rahatsızlıkları….
Tükenmişliğin Davranışsal Sonuçları
Hiperaktivite, yerinde duramama
Sigara kullanımında artış
Kafein alışlarda artış, kahve içiminde artış
İlaç alımında artış
İş yerinde üretimin düşmesi
Amacımız stresten ya da tükenmişlikten uzak bir yaşam sürdürmek olmamalıdır. Gerçekte amacımız bunlarla etkin bir şekilde mücadele etmeyi öğrenmek olmalıdır.
Tükenmişlik sorununuzu bizimle aşabilirsiniz.
