İletişim sadece sözel konuşmalar değildir!
1 Yüz ifadesinin,
2 Jest ve Mimiklerin,
3 Beden duruşunun,
4 Ses Tonunun,
5 O andaki duygunun ne olduğu
Bunların bütünü iletişimi oluşturur.
Sözlü sözsüz mesaj
İletişimde sağlıklı olan; imada bulunmadan; söylenecek şeyi karşı tarafa saldırmadan; canını sıkanın ne olduğunu doğrudan, net ve dürüstçe söylemektir.
Suskunluk
En yıkıcı sözsüz iletişim örneklerinden birisi sessizliktir.
Karşı tarafın söyledikleri karşısında sessiz kalmak:
seninle ilgilenmiyorum,
senden sıkılıyorum,
senden nefret ediyorum,
sana öfkeliyim,
sana düşmanım gibi mesajlar verir.
Can kulağıyla dinlemek!
Aktif dinlemek çok önemlidir, dinlemek de ayrı bir beceri gerektirir.
Aktif dinlemek için yapılacaklar:
Dinlerken yargılama, eleştirme gibi bir huyunuz varsa bundan vazgeçin.
Karşınızdakinin yaşadıklarını daha iyi anlamaya; ne hissettiğini, ne tür duygular içinde olduğunu tıpkı onun gibi hissetmeye çalışın.
Karşınızdaki kişiyi, anlatmak istediğini tam olarak doya doya anlatabilmesi için cesaretlendirin.
Bunun için en iyi yol sessiz kalmayı becerebilmektir. Bunun yanı sıra başsallama veya “hı hı” vb. ünlemler yoluyla da “Seni dinliyorum.” mesajları verilebilir. Bu, anlatanın kendini rahat hissetmesini ve böylece daha kolay açılabilmesini sağlar.
Karşınızdaki kişinin ne söylemeye çalıştığını anlamaya gayret edin.
Karşınızdaki kişinin ne söylemek istediği üzerinde düşünüp bu sefer siz kendi cümlelerinizle bir kez daha ifade edin. Örneğin “Yani sen onunla barışmak için pek çok yol denedin ama o seni hep reddetti.”
Anlatılanların altında yatan duyguyu anlamaya çalışın. Örneğin “Kaygılısın çünkü kendini bu konuyla mücadele edecek kadar güçlü hissetmiyorsun.”
Sonuç olarak çıkarttığınız ana fikri özetleyin. Örneğin “Sonuçta hiç beklemediğin bir kişiden böyle bir tepki görmüş olmak seni üzmüş anlaşılan.” Sizinle paylaştıkları ve anlatma çabası için ona teşekkür edin.
Çatışmaları önleyen formül: Ben dili!
Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır. “Ben dili” de öyle. Peki “ben dili” nedir?
Ailenizin üyelerinden herhangi birisiyle tartışmadan konuşmayı başaramıyor musunuz? Tartışmak istemiyorsunuz ama aranızdaki konuşma eninde sonunda tartışmayla mı sonuçlanıyor.
Bir de bakıyorsunuz öfkelenmişsiniz ya da karşınızdakini öfkelendirmişsiniz.
Üstelik nasıl bu noktaya geliverdiğinizi anlayamıyorsunuz bile.
O zaman ya iletişim engelleriniz var ya da ben dili kullanmayı bilmiyorsunuz.
İşte size çatışmaları önleyen ben dili formülü:
………yaptığın zaman,
ben…………hissediyorum
………..istiyorum.
Peki bu formülü nasıl kullanacaksınız?
Önce çatışmanızın nasıl başladığını anlamaya çalışalım:
Oğlunuz evde yüksek sesle müzik dinliyor. Aşağıdaki komşunuz ise bu durumdan şikâyetçi. Her karşılaştığınızda şikâyetini dile getirmesi sizi mahcup ediyor. Hatta son seferinde kapınıza kadar geldi. Bu akşam bir de baktınız oğlunuz yine müziğin sesini açmış.
Nasıl bir tepki verirsiniz?
Sen dili: Kapa şu müziği! İyice serseri oldun! Sana kaç kere söyledik? Laftan anlamaz mısın sen?
“Sen” mesajıyla bir cümleye başladığınızda
(“Sen şöylesin.”, “Sen böylesin.”, “Böyle yaptın.”, “Böyle söyledin.”, “Böyle konuşmayı bırak!”, “Kes şunu!” vb.)
karşınızdaki kişi kendini suçlanmış hissedebilir, kendisine değer verilmediğini düşünebilir, kendini savunma ihtiyacı duyabilir. Bu da konuşmanın karşılıklı suçlamalar ve anlayışsızlık içinde devam etmesine, sonuçta da karşılıklı öfke uyanmasına sebep olur. Üstelik esas konudan uzaklaşılır ve çatışmanın başlama nedeni çözülemediği için, bu konu ileride de sorun olmaya devam eder.
Peki ne söylemeniz lazım?
“Müziğin sesini bu kadar açtığın zaman, aşağıdaki komşu yine yukarı çıkacak ve mahcup olacağız diye endişeleniyorum. Biraz daha kısık bir sesle dinlemeni istiyorum.”
Bu cümlede “ben dili” kullanıldığı için, kişi kendisini suçlanmış hissetmez. Böylece esas konudan uzaklaşmadan dinlemeye devam eder. Cümlenin yükünü kendi üzerinize aldığınızda (“Ben üzülüyorum.”, “Kendimi kötü hissediyorum.” vb.) karşınızdaki kendinde bu durumu düzeltmek üzere bir sorumluluk hissetmeye başlar. Üstelik son cümlede ne istediğinizi net bir şekilde söylediğiniz için, çözüme doğru bir adım atmış olursunuz.
Paylaşılanları yaşamınızda kullanmanız dileğiyle…
